Werken in de fabriek: niet langer weggelegd voor uitvallers van de middelbare school

Enkele decennia geleden was het nog zo dat je, als je na jarenlang spijbelen en lol trappen in plaats van leren, zonder diploma van school ging, je altijd nog wel ergens in een fabriek kon gaan werken. Maar wie vandaag de dag vacatures bekijkt voor werken in fabrieken komt bedrogen uit als hij geen diploma heeft. Sterker nog, met alleen een middelbare school diploma kom je vrijwel nergens meer aan de bak, ook niet in een fabriek. Eenvoudig werk is er namelijk nauwelijks nog, want dat wordt steeds meer overgenomen door slimme machines.

Waarom worden machines ingezet?

Machines worden ingezet om verschillende redenen. Ten eerste kunnen ze zeer precies werken en voeren ze een handeling ook iedere keer exact zo uit. Dit is belangrijk bij massaproductie, want alle producten moeten er hetzelfde uitzien. Een machine kan ook continu werken, hij heeft geen pauze nodig en zal zich niet ziek melden of een verzoek voor een verlofdag indienen. Machines worden ook steeds slimmer. Konden ze vroeger alleen een handeling doen als een medewerker op een knop drukte, nu kan de machine bijna alles zelfstandig. Kunstmatige intelligentie wordt ook steeds vaker toegepast, zodat een machine meer een robot wil die ook zelf kan nadenken en beslissingen nemen of een handeling wel of niet moet worden uitgevoerd. Zo zal de machine stoppen als er iets misgaat in plaats van gewoon maar doordraaien zodat de schade alleen maar groter wordt.

Vakkundig personeel

Stel dat er in een fabriekshal een machine van Normfinish staat. Normfinish produceert in Nederland ontwikkelde straalinstallaties voor industriële reiniging en oppervlaktebewerking. Zo’n machine kan heel veel, en is precies zo gemaakt en afgesteld dat hij perfect past in het productieproces. Maar de machine moet wel worden aangestuurd. Hij zal niet ’s morgens om 8 uur denken ‘kom, ik ga maar eens aan de slag’. Een operator moet hem inschakelen en het teken geven dat hij aan het werk kan. Die operator moet dus precies weten hoe de machine werkt en welke instellingen moeten worden aangepast voordat de schakelaar in de aan stand kan worden gezet. Daar is personeel voor nodig dat beschikt over de juiste kennis. Dit heeft ook met veiligheid te maken, want als een machine niet goed wordt bediend dan kan dat leiden tot gevaarlijke situatie.

Speciale vaardigheden

Vaak vraagt de maakindustrie aan nieuw personeel speciale vaardigheden. Dan staat in een advertentie dat de kandidaat bekend moet zijn met straaltechniek voor industriële toepassingen. Als je die vaardigheid hebt, kun je vaak een goedbetaalde baan vinden. Je gaat bovendien werk doen dat lichamelijk niet zwaar is, je hoeft veel minder bang te zijn dat je je pensioen niet haalt omdat de werkomstandigheden verre van aangenaam zijn. Dit gebeurde vroeger nogal eens in de fabriek, en ook waren er regelmatig ernstige ongelukken. Met alle veiligheidsvoorschriften en de moderne apparatuur komt dat nu veel minder vaak voor.